سوم : زاد وراحله . زاد عبارت است از توشه راه يا پولى كه بتوان با آن توشه راه را تهيه كرد . وراحله يعنى وسيله سواري يا پولى كه بتوان با آن وسيله سفر را تهيه كرد . ولازم است زاد وراحله لايق به حال شخص باشد . ( 15 ) : داشتن راحله يا وسيله سواري مختص به صورت احتياج نيست بلكه مطلقا شرط است هر چند محتاج به آن نباشد . مانند اين كه بدون مشقت ، قدرت پياده روى داشته وپياده روى هم منافى شرف وآبرويش نيست . ( 16 ) : معيار در زاد وراحله وجود فعلى آنهاست وبر كسى كه مىتواند آنها را با كار وكسب ، تحصيل كند حج واجب نيست . ودر شرط بودن زاد وراحله فرقى نيست بين راه دور يا نزديكى كه عادتا احتياج به راحله دارد . ( 17 ) : استطاعت از جائى معتبر است كه عازم حج است نه از وطنش . مثلا هر گاه براي تجارت يا غير آن به مدينه منوره يا جده رفت وآن جا زاد وراحله سفر حج را داشت حج بر أو واجب است ، هر چند اگر در وطن خود بود مستطيع نمىشد . ( 18 ) : اگر ملكي دارد كه با فروش آن مىتواند مخارج حج را تحصيل كند ، واجب است بفروشد . ودر صورتي كه كمتر از قيمت